Ronald Peeters / hoofd Stadsmuseum Tilburg

Dröge-fabriek als creatieve erfgoedwerkplaats van Stadsmuseum Tilburg

Voor de vierde keer sinds 2003 organiseert Stichting Straat in samenwerking met Stadsmuseum Tilburg succesvolle efgoedprojecten, met als respectievelijke thema’s Goirkestraat, Korvelseweg, St. Josephstraat en dit jaar de ringbaan. Dit is een belangrijk initiatief, want met dergelijke manifestaties wordt precies de doelstelling van Stadsmuseum Tilburg in de volste breedte bereikt, namelijk op een laagdrempelige wijze de Tilburger met zijn of haar erfgoed confronteren op herkenbare plaatsen waar de geschiedenis is ontstaan en waar de verhalen spontaan worden verteld.

Twee voorbeelden van een dergelijke herinneringsplek (lieu de memoire) van het Stadsmuseum zijn Vincents Tekenlokaal en het Peerke Donders Paviljoen. Stadsmuseum Tilburg organiseert bij voorkeur met partners manifestaties op locaties. Daarbij wordt niet alleen teruggekeken naar het verleden. We kijken ook naar wat het verleden ons heeft nagelaten om ervan te leren voor de toekomst. Het ringbaanproject is daar zo’n voorbeeld van.

Deze ringbaan, met zijn 13 km de langste ‘straat’ van Tilburg, heeft een intrigerende ontstaansgeschiedenis die teruggaat naar het Algemeen Uitbreidingsplan van 1917, ontworpen onder leiding van ir. J.H.E. Rückert, de toenmalige directeur van Publieke Werken.

Hij liet zich daarvoor inspireren door het in 1889 verschenen boekje van Camillo Sitte over de stadsuitbreidingen van Wenen. De ringbaan was onderdeel van een veel groter stedenbouwkundig plan. De open ruimten binnen de geplande ringbaan zouden worden opgevuld om zodoende de verspreid liggende stadsdelen samen te voegen. In de jaren twintig van de vorige eeuw ontstonden de stadsdelen rondom bijvoorbeeld het Paduaplein, Schotelplein, Schaepmanplein, Rubensplein, Merodeplein en omgeving Oerlesestraat.

De oude bebouwing bestaat (in gerenoveerde toestand) nog steeds, of er is inmiddels nieuwbouw verwezenlijkt. Genoeg verhalen te vertellen dus over een bewoningsgeschiedenis aan de randen van de ringbaan.

Maar het ringbaanproject gaat nog een stapje verder. Met een visionaire blik wordt er door architecten, beeldende kunstenaars en schrijvers ook naar de toekomst van de ringbaan gekeken, gebruikmakend van de historische structuur van de eeuwenoude verbindingswegen.

Stadsmuseum Tilburg wil op termijn in het erfgoedcentrum Mommerskwartier aan de Goirkestraat in de voormalige fabriek van Dröge een eigentijds interactief en educatief stadsmuseum gaan vestigen. Met een expositie, die wordt vormgegeven door studenten van de creatieve vakopleiding Sint Lucas uit Boxtel, en lezingen in deze Dröge-fabriek wordt een eerste experimentele stap gezet als voorbeeldproject voor de toekomstige invulling van dit pand.

Samen met een reizende expositie en een reisgids in de serie Stadsmuseum Cahiers gaan Stichting Straat en Stadsmuseum Tilburg er wat mij betreft een bijzondere manifestatie van maken.