Berry van Oudheusden

De Verbinding, in verleden, heden en toekomst

 

De lijn Korte Heuvel-Sint Josephstraat-Oisterwijksebaan is een oeroude verbindingsweg tussen Tilburg en Den Bosch. Bij de realisatie van de Bosscheweg in 1827 verloor het een belangrijk deel van die interstedelijke functie. Daarna was de lijn nog lang een belangrijke stadsader met aftakkingen naar andere Tilburgse nederzettingen en omliggende dorpen. Het gebied dat de oude lijn doorsneed had tot begin twintigste eeuw een agrarisch karakter. Daarna verdwenen wei- en akkerlanden voor de aanleg van de wijk Armhoefse Akkers.

 

De Korte Heuvel toont boven de caféluifels nog het oude straatbeeld. Hier vestigden zich middenstanders, herbergiers en fabrikanten. Die laatste vestigden zich (…) ook in de Sint Josephstraat, alwaar vele sporen van de elite en haar gevolg te vinden zijn: villa’s, herenhuizen, fabrieken en arbeiderswoningen. Er blies ook een koninklijke adem, want Willem II bouwde hier vanaf 1842 de oudste nog bestaande cavaleriekazerne in Nederland.

 

In dit gebied werd het fundament gelegd voor Tilburg ‘onderwijsstad’, verrees het eerste grote hospitaal (…) en kreeg de stad met de komst van de Piushaven een economische impuls. Het ziekenhuis verdween, maar de woonbuurt die er rondom ontstond is nog altijd zeer geliefd. Hier en in het oostelijk deel van Armhoefse Akkers is duidelijk dat architecten, opdrachtgevers en gemeente streefden naar hoogwaardige leefomstandigheden.

 

(…) Als we oude en nieuwe plattegronden vergelijken, zien we hoe fabrieksterreinen met woningbouw en stadsgroen zijn heringericht. Er werden meer nieuwe invullingen zichtbaar. Het ziekenhuisrestant werd cultuurplaats, villa’s bieden onderdak aan bedrijven en scholen en op de Korte Heuvel ontstond het drukste Tilburgse uitgaansgebied.


 

Met de koppeling van de ringbaan, de Nieuwe Bosscheweg en de Spoorlaan kreeg de verkeersfunctie hier een nieuwe invulling. De Piushaven verloor haar betekenis als overslagplaats, maar ook hier werd de aandacht verlegd, naar onder andere een museumhaven en eigentijdse zaken op en rondom het water.

 

De Sint Josephstraat is nu een stille straat waar de oude statigheid overleefde en die ‘beschermd stadsgezicht’ werd. Er zal in de toekomst weinig veranderen in het straatbeeld van de oude lijn en Armhoefse Akkers. Grote omwentelingen vinden wel plaats aan de periferie, maar de toekomst geeft meer vragen dan antwoorden. (…)